**معاون ساخت شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور از تغییر رویکرد این شرکت از توسعه صرف به سمت نگهداری هوشمند و بهسازی آزادراهها خبر داد و اعلام کرد هزینههای نگهداری این پروژهها تا شش برابر هزینههای بهسازی برآورد میشود.**
به گزارش خبرنگار ما، علیرضا سیاهپور در همایش ایران کریدور ۲۰۲۶ با اشاره به پایان دوره بهرهبرداری برخی پروژههای آزادراهی، هشدار داد که غفلت از نگهداری میتواند هزینههای سنگینی به کشور تحمیل کند.
چالش بزرگ پیش رو؛ هزینه نگهداری تا شش برابر بهسازی
سیاهپور با ارائه آمار قابل تأملی درباره هزینههای آتی آزادراهها گفت:
**”با پایان دوره بهرهبرداری برخی پروژهها، هزینههای مستقیم و غیرمستقیم نگهداری و بهرهبرداری از آزادراهها بین دو تا شش برابر هزینههای بهسازی برآورد شده است.”**
وی تأکید کرد که این رقم با توجه به میزان تردد و استهلاک ماشینآلات متغیر است و نیازمند برنامهریزی دقیق و تأمین منابع پایدار است.
تأمین منابع؛ از عوارض تا مسئولیت اجتماعی معادن
معاون ساخت شرکت مادر تخصصی در تشریح راهکارهای تأمین منابع مالی برای نگهداری آزادراهها به موارد زیر اشاره کرد:
– **دریافت عوارض** از کاربران جادهای
– استفاده از **ظرفیتهای مسئولیت اجتماعی معادن**
– جلب **مشارکت خیرین** در پروژههای نگهداری راهها
– طراحی بستههای جدید سرمایهگذاری
سیاهپور پیشبینی کرد که حداقل تا سه تا چهار سال آینده، تمرکز اصلی بر هزینههای بهسازی ادامه یابد و برنامههای جدیدی برای بهرهبرداری از فناوریهای نوین و تجهیزات مدرن تدوین شود.
دستاوردهای ساخت آزادراه تا پایان ۱۴۰۴
این مقام مسئول آمار قابل توجهی از پیشرفت پروژههای آزادراهی کشور ارائه داد:
**”تا پایان سال ۱۴۰۴، بیش از یک هزار و صد و پنجاه کیلومتر آزادراه تکمیل شده و بیش از ۹۰ درصد آن زیر بار ترافیک رفته است. مابقی پروژهها نیز تا حداکثر ۲۰ روز آینده به بهرهبرداری خواهند رسید.”**
نگاهی به آمار آزادراههای در دست بهرهبرداری
| شاخص | میزان |
|——|——-|
| طول آزادراههای تکمیل شده تا پایان ۱۴۰۴ | ۱۱۵۰ کیلومتر |
| درصد پروژههای زیر بار ترافیک رفته | بیش از ۹۰٪ |
| زمان بهرهبرداری پروژههای باقیمانده | حداکثر ۲۰ روز |
بستههای جدید سرمایهگذاری در راههای اصلی
سیاهپور از طراحی بستههای سرمایهگذاری جدید برای بزرگراهها و راههای اصلی خبر داد و اهداف آن را چنین برشمرد:
۱. تأمین دسترسی سریعتر مردم به مقاصد سفر
۲. جلوگیری از ایجاد اختلال در تردد جادهای
۳. تسهیل شرایط ترافیکی با ارائه واریانتهای جدید
وی تأکید کرد که مذاکرات با پیمانکاران بخش خصوصی برای ارائه واریانتهای جدید آغاز شده است.
تحول در رویکرد؛ از ساخت صرف تا بهرهبرداری هوشمند
معاون ساخت شرکت مادر تخصصی در بخش پایانی سخنان خود، چشمانداز جدید این شرکت را تشریح کرد:
**”نگاه آینده در کنار ساخت آزادراهها باید بر بهرهبرداری مؤثر، نگهداری هوشمند و استفاده از ظرفیتهای سرمایهگذاری متمرکز باشد.”**
این تغییر رویکرد نشان میدهد که دوران پروژهمحوری صرف در حوزه آزادراهها به پایان رسیده و نگاه سیستمی و پایدار به زیرساختهای حملونقل جایگزین آن میشود.
اهمیت نگهداری هوشمند در شبکه آزادراهی کشور
با توجه به گسترش روزافزون شبکه آزادراهی کشور و افزایش سن بهرهبرداری برخی از این پروژهها، موضوع نگهداری هوشمند و بهسازی مستمر به یکی از اولویتهای اصلی وزارت راه و شهرسازی تبدیل شده است. استفاده از فناوریهای نوین مانند سیستمهای پایش هوشمند، دوربینهای نظارتی و سنسورهای سنجش استهلاک، میتواند ضمن کاهش هزینهها، کیفیت نگهداری را نیز بهبود بخشد.
جمعبندی؛ عصر جدیدی در مدیریت آزادراهها
با اعلام این تغییر رویکرد، به نظر میرسد صنعت حملونقل جادهای کشور وارد فاز تازهای از مدیریت زیرساختها میشود. در این فاز، علاوه بر توسعه شبکه، توجه به پایداری، نگهداری هوشمند و مشارکت بخش خصوصی در تأمین منابع، نقشی کلیدی ایفا خواهد کرد.
طراحی بستههای جدید سرمایهگذاری و استفاده از ظرفیتهای مسئولیت اجتماعی صنایع بزرگ مانند معادن، میتواند الگویی نوین برای تأمین منابع پایدار در پروژههای زیربنایی کشور باشد.
عملیات بهسازی آزادراههای قزوین–رشت و قزوین–زنجان تا سال آینده تکمیل میشود
روشنایی جاده خرمشهر به اهواز؛ گامی مهم برای افزایش ایمنی و تسهیل تردد تا پایان سال
علیرضا سبحانی
او فارغالتحصیل رشته مدیریت حمل و نقل است و فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۴ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی درباره حمل و نقل شهری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به مجلات و وبسایتهای معتبر در این حوزه پیوست و در حال حاضر، دبیر سرویس اخبار حمل و نقل در یک مجله تخصصی این صنعت است.
