یک کارشناس باسابقه راهآهن نقل میکند: مشاور ارشد بانک جهانی در سال ۱۳۸۳ از مسئولان راهآهن ایران پرسید چرا به سمت برقیکردن راهآهن نمیروید؟ آماری که اکنون منتشر شده نشان میدهد تنها ۲ درصد از شبکه ریلی ایران برقی است، در حالی که این شاخص در هند ۸۴ درصد و در جهان ۴۲ درصد است.
سوال مشاور بانک جهانی از راهآهن ایران؛ چرا به سمت برقیکردن راهآهن نمیروید؟ / تأکید رهبر شهید انقلاب بر برقیسازی
به گزارش خبرنگار مهر، عباس قربانعلیبیک با نقل قولی از دکتر نصیریان، کارشناس باسابقه راهآهن، اظهار داشت: بنده در سال ۱۳۸۳ در حاشیه یکی از اجلاسهای UIC در تهران، سوال مشاور بانک جهانی از راهآهن ایران را درباره بهبود حمل بار و مسافر از طریق خصوصیسازی از کریم ژاک بودین پرسیدم. وی در پاسخ گفت: اگر هدف شما بهبود عملکرد بار و مسافر است، بهتر است برقی کردن راهآهن ایران را مورد توجه قرار دهید. به طور خلاصه گفت: چرا به سمت برقی کردن راهآهن نمیروید؟
اکنون گزارش آماری UIC در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که طول شبکه ریلی ایران ۹.۸ هزار کیلومتر است که از این میزان تنها ۰.۲ هزار کیلومتر (۲ درصد) برقی است. این در حالی است که سهم خطوط برقی در جهان ۴۲ درصد و در هند ۸۴ درصد است. سوال مشاور بانک جهانی از راهآهن ایران پس از دو دهه همچنان بیپاسخ مانده است.
بهرهوری پایین و هزینه نگهداری سرسامآور لوکوموتیوهای دیزل در ایران
بر اساس این گزارش، بهرهوری شبکه ریلی در ایران ۴.۷ میلیون واحد حمل بر کیلومتر است، در حالی که این شاخص در جهان ۱۴.۶ و در هند ۲۸ میلیون واحد است. هزینه نگهداری متوسط سالانه هر لوکوموتیو باری در جهان ۱۲۲ هزار دلار است، اما در ایران این رقم به ۶۱۹ هزار دلار میرسد – بیش از ۵ برابر میانگین جهانی.
شرکت رولندبرگر در گزارش راهبردی خود در سال ۲۰۱۸ نیز به این معضل اشاره کرده و هزینه بالای نگهداری لوکوموتیوهای دیزل در ایران را بسیار بالاتر از کشورهای مورد مقایسه اعلام کرده است. سوال مشاور بانک جهانی از راهآهن ایران با توجه به رشد چندبرابری هزینههای نگهداری در دهه اخیر، بیش از پیش ضروری به نظر میرسد.
مزایای برقیسازی؛ کاهش ۷۵ درصدی تعداد لوکوموتیوهای مورد نیاز در مسیر تهران-مشهد
کارشناسان تأکید میکنند که با برقیسازی راهآهن تهران-مشهد، تعداد لوکوموتیو مورد نیاز برای حمل ۲۰ میلیون مسافر از بیش از ۲۰۰ دستگاه دیزل به کمتر از ۵۰ دستگاه برقی کاهش مییابد. هزینه طول عمر (LCC) لوکوموتیوهای برقی بسیار کمتر از دیزلی است و افزایش قابلیت اعتماد و سرعت متوسط، ظرفیت شبکه ریلی را به طور قابل توجهی افزایش میدهد.
سوال مشاور بانک جهانی از راهآهن ایران در حالی مطرح شده که رهبر شهید انقلاب نیز بر برقیسازی این مسیر تأکید داشتند. با وجود اینکه در اسناد بالادستی از جمله برنامه هفتم و سند چشمانداز ۱۴۰۴ بر برقیسازی شبکه تأکید شده، اما تنها ۲ درصد از شبکه ریلی کشور برقی است. کارشناسان معتقدند با آغاز انقلاب برقیسازی در مسیرهای پرترافیک حومه و مسیرهای باری مانند سنگان-بافق و چادرملو-اردکان، میتوان بهرهوری شبکه ریلی کشور را چند برابر کرد و هزینههای نگهداری را به طور چشمگیری کاهش داد.
مجله حمل و نقل و باربری نوین بار
علیرضا سبحانی
او فارغالتحصیل رشته مدیریت حمل و نقل است و فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۴ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی درباره حمل و نقل شهری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به مجلات و وبسایتهای معتبر در این حوزه پیوست و در حال حاضر، دبیر سرویس اخبار حمل و نقل در یک مجله تخصصی این صنعت است.
Related posts:
تشکیل کمیته مشترک مرکز تحقیقات و شرکت راهآهن برای مقابله با فرونشست
برقیسازی راهآهن تهران-مشهد در دستور کار؛ مذاکرات با چین برای تامین مالی
راهآهن فراخوان سرمایهگذاری در ایستگاه رازی منتشر کرد؛ اجاره به شرط تجهیز در انتظار متقاضیان
سقوط آزاد بهرهوری واگنهای باری؛ چرا حملونقل ریلی زمینگیر شده است؟